Philip Roth: polio jak dżuma

Newark, rok 1944. Bucky Cantor, 23-letni nauczyciel wf, w lecie pracuje jako kierownik boiska, organizując zabawy chłopcom, którzy zostali na wakacje w mieście. Jest sprawny, silny, uwielbia swoją pracę i czas spędzany z dziećmi. Niestety jego podopiecznych dziesiątkuje polio – wówczas nieuleczalna choroba, która trwale okalecza, a często nawet zabija. Cantor codziennie widzi, jak ubywa dzieci, które przychodzą na boisko i walczy z sobą: uciekać z miasta, skryć się przed polio w bezpiecznym obozie w górach czy zostać w Newark i ryzykując zdrowie i życie spełniać dalej swój obowiązek?

Nie zdradzę wyboru bohatera – dość powiedzieć, że staje się postacią tragiczną, która jest przedmiotem nawet nie gry losu, ale prawdziwie okrutnej igraszki przeznaczenia. Nic nie zostanie mu oszczędzone – ani cierpienie fizyczne, ani udręka psychiczna, ani klęska życiowa. Autor udręczył swojego bohatera, odbierając mu wszystko to, co mu na początku dał – zdrowie, nadzieję, nawet miłość.

Czytając Rotha miałam często wrażenie, że to wszystko już było. W „Nemezis” pobrzmiewały mi echa „Dżumy” i „Lorda Jima”. Sięgając dalej, myślałam również o Dostojewskim, który mocno jak nikt pisał o odpowiedzialności Boga za cierpienie dzieci. Końcowy zaś problem – czy możemy przyjąć winę nie tylko za zło, które sami uczyniliśmy, ale również za całe zło tego świata, również natychmiast odsyłał mnie do dzieł autora „Braci Karamazow”.

Czy te odniesienia oznaczają, że „Nemezis” jest wtórna? Zastanawiam się nad tym. Autorowi trzeba przyznać, że oczyścił książkę ze wszystkich zbędnych ozdobników i dodatków. „Nemezis” to prosta, czysta opowieść, dająca do myślenia, wartościowa przez to, że jest, co rzadkie – o czymś.

Philip Roth, Nemezis, Czytelnik 2012

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s