„Toast za przodków”

Co czytać latem? Literaturę lekką, kryminały lub romanse? Moim zdaniem lato, zwłaszcza urlop, to okres, kiedy możemy nadrobić zaległości z całego roku i zagłębić się wreszcie w jakiś poważny, wymagający tom.

Jako przymiarkę do takich wakacyjnych smaków przeczytałam „Toast za przodków” Wojciecha Góreckiego. Książka nazywana jest zbiorem reportaży z Kaukazu, ale ja nie użyłabym tego określenia. To nie tyle reportaże, ile opowieści; „byłem, widziałem” wydaje się tu mniej ważne niż obiektywna rzeczywistość, która „jest” również wtedy, gdy nikt jej nie ogląda ani z nią nie obcuje. Górecki opowiada o trzech kaukazkich państwach: Azerbejdżanie, Gruzji i Armenii powoli i zajmująco. Widać, że długo tam mieszkał, przebywał; w tekstach nie ma biegunki obrazów, powstającej wtedy, gdy reporterowi niczym turyście skąpo wydzielono tygodnie na przygodę. Przeciwnie, tu scena zapełnia się niespiesznie, a kolejni aktorzy ośmielają się na niej pokazać dopiero wtedy, gdy upewnią się, że ich poprzednicy wypowiedzieli swoje kwestie włącznie z ostatnią kropką.

Bardzo mi takie tempo odpowiadało. Ujęła mnie też wolność, jaką autor pozostawia czytelnikowi – czytając „Toast za przodków” ma się wrażenie, że między tekstem a naszymi oczami jest wielka pusta przestrzeń, pozostawiona nam, byśmy sami ją wypełnili. Tekst nie narzuca się, nie przyciąga mocnymi metaforami, prezycyjną fabułą czy innymi zabiegami, które powodują, że czytelnik dostaje wyłącznie to, co autor dla niego przeznaczył. W przypadku książki Góreckiego ma się wrażenie współtworzenia historii, obecności w niej wraz ze swoimi doświadczeniami i przemyśleniami. Jest tu dla nas miejsce.

Wiem, że to wszystko brzmi trochę enigmatycznie, lecz więcej można znaleźć w „Toaście za przodków”. Ja dorzucę tylko po jurorsku: podobało mi się, jestem na tak.

Wojciech Górecki, Toast za przodków, wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s